Refah Sınır Kapısı sınırlı geçişlere açıldı
Gazze ile Mısır arasındaki Refah Sınır Kapısı, İsrail-Hamas ateşkesinin ikinci aşaması kapsamında sınırlı geçişlere açıldı. Ancak kapıdan yalnızca az sayıda hasta ve refakatçisi geçebilecek, insani yardım ve ticari geçişlere izin verilmeyecek.
Gazze ile Mısır arasındaki Refah Sınır Kapısı, İsrail-Hamas ateşkesinin bir parçası olarak 2 Ocak Pazartesi günü sınırlı geçişlere açıldı. Ancak açılış, sahadaki insani tabloyu değiştirmekten uzak kaldı. Günün ilk saatlerinde kapıdan Gazze’ye giren ya da çıkan kimse görülmedi.
Mısırlı bir yetkiliye göre, ilk gün her iki yönde toplam 50 Filistinlinin geçişine izin verilmesi planlanıyor. Gazze’deki sağlık yetkilileri, yaklaşık 20 bin hasta ve yaralının tedavi için Gazze dışına çıkmayı beklediğini, bunların büyük bölümünün acil tıbbi bakıma ihtiyaç duyduğunu belirtiyor. Savaş sırasında Gazze dışına çıkan on binlerce Filistinliden ise yalnızca 50 kişinin geri dönüşüne izin verilecek.
Refah Sınır Kapısı, İsrail ordusunun Mayıs 2024’te Filistin tarafını ele geçirmesinden bu yana büyük ölçüde kapalıydı. Ateşkes anlaşması kapsamında İsrail ordusu, kapı ile Filistinlilerin yoğun yaşadığı bölgeler arasındaki alanı kontrol etmeyi sürdürüyor. Kapı, Avrupa Birliği’nden gözlemciler ve sınırlı sayıda Filistinli personel tarafından yönetilecek; İsrail ise güvenlik denetimlerini uzaktan yapacak.
Mısır hastaneleri alarmda
Mısır’daki yetkililer, ülke genelinde yaklaşık 150 hastanenin Gazze’den tahliye edilecek hastaları kabul etmeye hazır olduğunu açıkladı. Mısır Kızılayı ise sınırın Mısır tarafında, tahliye edilenler için “güvenli alanlar” oluşturulduğunu duyurdu. Gazze’den çıkacak hastaların transfer sürecinin Dünya Sağlık Örgütü tarafından denetleneceği, hastaların otobüslerle İsrail kontrolündeki bölgelerden sınır kapısına getirileceği bildirildi.
İsrail, savaşın başından bu yana Gazze’deki hastaların İsrail işgali altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki hastanelere sevk edilmesini yasaklamıştı. Bu karar, daha önce Filistinlilerin başlıca sağlık çıkış hattı olan güzergâhın kapanmasına yol açmıştı.
Mısır yönetimi, Refah’ın Filistinlilerin Gazze’den çıkması kadar geri dönüşü için de açık kalması gerektiğini vurgularken, İsrail’in kapıyı Gazze nüfusunu zorla tahliye etmek için kullanabileceğine dair endişelerin sürdüğü belirtiliyor.
Ateşkese rağmen saldırılar sürüyor
Sınır kapısının açıldığı gün Gazze’de şiddet sona ermedi. Gazze’deki hastane yetkilileri, İsrail donanmasına ait bir geminin Han Yunus açıklarında, yerinden edilmiş sivillerin kaldığı çadırları hedef aldığını ve saldırıda 3 yaşında bir Filistinli çocuğun hayatını kaybettiğini açıkladı. İsrail ordusu olayla ilgili inceleme başlatıldığını duyurdu.
Gazze Sağlık Bakanlığı’na göre, ateşkesin yürürlüğe girdiği 10 Ekim’den bu yana İsrail saldırılarında en az 520 Filistinli öldürüldü. Bunların 100’den fazlasının çocuk olduğu belirtiliyor. Ekim 2023’te başlayan savaşta toplam can kaybının ise 71 bin 700’ü aştığı ifade ediliyor.
Ateşkesin ikinci aşaması belirsiz
İsrail ordusu, Refah Sınır Kapısı’nı Mayıs 2024’te Hamas’ın silah kaçakçılığı yaptığı gerekçesiyle ele geçirmişti. Kapı, 2025’in başındaki kısa süreli ateşkes sırasında yalnızca sınırlı tıbbi tahliyeler için açılmıştı. Son rehinenin cenazesinin İsrail’e teslim edilmesinin ardından Refah’ın yeniden açılması için siyasi zemin oluştu.
Sınır kapısının açılması, ABD arabuluculuğundaki ateşkes anlaşmasının ikinci aşaması açısından kritik bir adım olarak görülüyor. Ancak bu aşama; Gazze’nin yeniden inşası, yeni bir Filistin yönetim yapısının kurulması, uluslararası güvenlik gücünün konuşlandırılması ve Hamas’ın silahsızlandırılması gibi son derece tartışmalı başlıklar içeriyor.
Arabulucu ülkeler Katar ve Mısır, İsrail’in ateşkesi ihlal eden saldırılarını kınarken, Türkiye Dışişleri Bakanlığı da Gazze’ye yönelik son saldırıların “ateşkes ruhuna aykırı” olduğunu vurgulayan bir açıklama yaptı.
Refah Sınır Kapısı’nın açılması, ateşkesin kâğıt üzerindeki ilerleyişini simgelerken, Gazze’deki insani krizin ağırlığı sahada değişmeden devam ediyor.
